İngiltere’de Üniversite Okumak: Gerçekler ve Beklentiler

Yıllardır masamın karşısına oturan öğrenci ve velilerin İngiltere’de üniversite okumak denilince aklına ilk gelen şeyler genellikle şunlar: Kampüs çimlerinde ders çalışan öğrenciler, tarihi kütüphaneler ve kısa sürede alınan diplomalar.

Bunlar yanlış değil ama eksik. İngiltere eğitim kalitesiyle dünya çapında bir marka olsa da bu sürecin perde arkası broşürlerde anlatılandan çok daha farklı bir disiplin ve strateji gerektiriyor.

Rotanızı Ada’ya çevirdiyseniz her şeyden önce şunu kabul etmelisiniz: Burası öğrenciyi “müşteri” gibi değil, bağımsız bir “akademisyen adayı” gibi gören bir sisteme sahip. Bu yazıda süslü kelimeleri bir kenara bırakıp sistemin Türkiye’den nasıl ayrıştığını, karşılaşacağınız maliyetleri ve akademik gerçekleri konuşacağız.

İngiltere Üniversite Sistemi Nasıl Çalışır?

Türkiye’deki eğitim sistemine alışkın olanlar için İngiltere üniversiteleri ilk etapta biraz şaşırtıcı gelebiliyor. Bizdeki gibi ilk yıl havuz dersleri almak, genel kültür dersleriyle ortalama yükseltmek burada pek mümkün değil. İngiliz eğitim sistemi “uzmanlaşma” üzerine kurulu.

Bir mühendislik öğrencisiyseniz tarih veya sosyoloji dersi almıyorsunuz. Hukuk okuyacaksanız ilk günden itibaren dava dosyaları ve hukuk teorileriyle baş başasınız demek. Bu odaklanma eğitimin süresini de etkiliyor. İskoçya hariç İngiltere genelinde lisans eğitimi 3 yıl sürüyor.

Kaç Üniversite Var?

Sıkça sorulan “İngiltere’de kaç üniversite var?” sorusunun cevabı 160’ın üzerinde. Ama burada dikkat etmeniz gereken kritik bir ayrım var: İngiltere devlet üniversiteleri sistemin %98’ini oluşturuyor.

Bizdeki gibi yaygın bir vakıf/özel üniversite ayrımı yok. Buckingham gibi çok az sayıda İngiltere özel üniversiteler statüsündeki kurum dışında, gördüğünüz o devasa, tarihi  kurumların neredeyse tamamı devlet desteğiyle işliyor. Bu da kalite standardının belirli bir seviyenin altına düşmesini engelliyor.

Lisans ve Yüksek Lisans Arasındaki Farklar

Sistemin en cazip tarafı kuşkusuz süre avantajı. Türkiye’de hazırlıkla birlikte 5 yılı bulan lisans süreci burada 3 yılda tamamlanıyor. Ama asıl yoğun talep İngiltere yüksek lisans programlarına.

Dünyanın pek çok yerinde 2 yıl süren master eğitimi İngiltere’de sadece 1 yıl (12 ay). Bu durum öğrencilere hem zaman hem yaşam masraflarından tasarruf etme imkanı sunuyor.

Ama bir uyarı: 2 yıla yayılması gereken müfredatın 1 yıla sığdırılması, İngiltere’de yüksek lisans yapmanın “çok yoğun” bir tempo anlamına geliyor. Kütüphanede sabahlamaya, peş peşe gelen deadline’lara ve yoğun okuma listelerine hazırlıklı olmalısınız.

İngiltere Üniversite Kabul Şartları

Gelelim en çok merak edilen konuya: İngiltere üniversite kabul şartları neler ve bizden ne bekliyorlar?

Türkiye’den başvuran bir öğrenci için süreç sadece not ortalamasından ibaret değil. Elbette lise veya lisans ortalamanız (GPA) bir baraj niteliği taşıyor. Ama İngiliz kabul komiteleri “Bu öğrenci neden bizi seçti ve bu bölümü neden istiyor?” sorusuna takıntılı.

İngiltere’de Üniversite Okumak İçin Gerekenler

Listenin başında güçlü bir Niyet Mektubu (Personal Statement) geliyor. Burada çocukluğunuzdan beri ne kadar başarılı olduğunuzu değil, akademik merakınızı, okuduğunuz kitapları, yaptığınız projeleri ve bu bölümün size katacaklarını somut örneklerle anlatmanız bekleniyor.

Dil Yeterliliği

Dil yeterliliği (IELTS/TOEFL) işin “vize” kısmı. Şunu açıkça söylemeliyim: İngiltere’de üniversiteye nasıl girilir diye araştıranların çoğu dil puanını aldıktan sonra her şeyin bittiğini sanıyor.

Oysa IELTS’ten 6.5 almak akademik makale yazabileceğiniz veya bir İngiliz profesörün dersini not almadan takip edebileceğiniz anlamına gelmiyor. Akademik İngilizce günlük konuşma dilinden çok daha ağır ve adaptasyon süreci gerektiriyor.